chapter

056

إِذَا وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ ﴿١﴾ ﴿ ١ ﴾

ތަރުޖަމާ

ޤިޔާމަތް ވެއްޖެހިނދެވެ. (1)

ތަފްސީރު

ٱلْوَاقِعَة އަކީ ޤިޔާމަތް ދުވަހުގެ ނަންތަކުގެ ތެރެއިން ނަމެކެވެ. އެދުވަހަށް އެނަން ކިއުނީ އެއީ އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތި އަންނާނެ ދުވަހަކަށް ވާތީއެވެ. މާނައީ: ނައިސް ނުދާނޭ ޤިޔާމަތް ދުވަސް އަތުވެއްޖެ ހިނދު، އަދި އޭގެ ބިރުވެރިކަމާއި، ގަދަފަދަކަން ބޮޑުކަމުން އިންސާނާގެ ހިތް ބިރުން ފަޅައިގެންދާ ފަދަ ބޮޑުވެގެންވާ މުޞީބާތް އަތުވެއްޖެ ހިނދު، މިއަދު މިތިބަ ދޮގުކުރާ މީހުން ފަދައިން އެކަން ދޮގުކުރާނޭ ބަޔަކު ނުތިބޭނެއެވެ. އެބައިމީހުންނަށް ހަމަ ލޮލަށް އެކަން ފެންނާތީއެވެ. ދެން އެބައިމީހުން އެކަން ދޮގުކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

ނޯޓް

ثُلَّةٌ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿١٣﴾ ﴿ ١٣ ﴾

ތަރުޖަމާ

އިސްވެދިޔަމީހުންގެ ތެރެއިން (އެބަހީ: އިސްވެދިޔަ އުއްމަތްތަކުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން) ގިނަބަޔެކެވެ. (13)

ތަފްސީރު

އެއީ، އިސްވެދިޔަ މީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބައެކެވެ. އެއީ މުޙައްމަދު ﷺ ގެ އަޞްޙާބުންނެވެ. އަދި މުޙައްމަދު ﷺ ގެ އުއްމަތުގެ ފަހުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން މަދު ބައެކެވެ. ފަހުން އައި މީހުންނަށް ކިޔަމަންތެރިކަމާއި، އަޅުކަމުގައި އިސްވެދިޔަ މީހުންނާއި އެއް ހަމައަކަށް ނުދެވުނީތީއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘުކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ .... لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ أَنْفَقَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا مَا أَدْرَكَ مُدَّ أَحَدِهِمْ وَلاَ نَصِيفَهُ". (صحيح مسلم، كتاب فضائل الصحابة رضى الله تعالى عنهم، باب تَحْرِيمِ سَبِّ الصَّحَابَةِ رضى الله عنهم) ‏‏ (އަބޫހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ﷺ ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. ”ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު އުޙުދު ފަރުބަދައިގެ މިންވަރަށް ރަން ހޭދަކުރި ކަމުގައި ވިޔަސް އެއިން ބޭކަލެއްގެ މުށްވަރެއްގެ ހޭދައާއި، ނުވަތަ އޭގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔާއި އެއްވަރު ނުވާނެއެވެ.“) (ޞަޙީޙު މުސްލިމް، ޙަދީޘު: 2540)

ނޯޓް

وَقَلِيلٌ مِّنَ ٱلْءَاخِرِينَ ﴿١٤﴾ ﴿ ١٤ ﴾

ތަރުޖަމާ

އަދި ފަހުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން (އެބަހީ: އިސްވެދިޔަ އުއްމަތްތަކާ އަޅައިބަލާއިރު، މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާގެ އުއްމަތުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން) މަދުބަޔެކެވެ. (14)

ތަފްސީރު

ނޯޓް

لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا ﴿٢٥﴾ ﴿ ٢٥ ﴾

ތަރުޖަމާ

ބޭކާރު ބަސްތަކެއްވެސް، އަދި ކުށްވެރިކުރަނިވި ބަސްތަކެއްވެސް، އެތާކު އެއުރެންނަކަށް ނީވޭނެތެވެ. (25)

ތަފްސީރު

ސުވަރުގޭގައި ބޭކާރު، ބާޠިލު ބަސްތަކެއް، އަދި ހަޑި ހުތުރު ފާޙިޝް ވާހަކައެއް އެބައިމީހުންނަށް އަޑުނީވޭނެއެވެ. އެބައިމީހުން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ސަލާމްކުރުން ފިޔަވައެވެ. ފަހެ، އެބައިމީހުންގެ ޙަޔާތުގައި ވާނީ މުޅިންވެސް ހިތްހަމަޖެހުމާއި، އުފާވެރިކެމެވެ. އަދި ސާފުކަމެވެ. ސުވަރުގޭގެ އަހުލުވެރިންނަށް ދެއްވާ ނިޢުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން މާތް ﷲ މިއާޔަތްތަކުގައި ގިނަ ނިޢުމަތްތަކެއްގެ ވާހަކަ ގެންނަވާފައި ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރަނުގެ ދާންތަކާއި، އަބަދު ޒުވާންކޮށް ތިބޭ ރަންމުތްތަކެއް ފަދަ ރީތި ޚާދިމުންނާއި، ސުވަރުގޭގެ އާރުތަކުން އަރާ ރާއާއި، އަދަދެއް ނެތް މޭވާއާއި، ދޫނި މަހުގެ ކެއުން ހިމެނެއެވެ. ސުވަރުގޭގެ އަހުލުވެރިން ކަނީ ބަނޑުހައިވެގެން ނޫން ކަމުގައި ވާތީ، އެބައިމީހުން ކަނީ މީރު ކާ ތަކެތިން އުފާލިބިގަތުމަށެވެ. ދެން ޙޫރުލްޢީން އަންހެނުންނެވެ. އެ ނިޢުމަތުގެ ރަނގަޅުކަމާއެވެ. އެ ޖަޒާގެ ފުރިހަމަކަމާއެވެ! ކުއްތަންކުރައްވާފައިވާ މީހުންގެ ވާހަކަ ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާންކުރެއްވުމަށް ފަހު، ދެން ގެންނަވާފައި މިވަނީ ކަނާތްފަރާތުގެ މީހުންގެ ވާހަކައެވެ.

ނޯޓް

إِلَّا قِيلًا سَلَـٰمًا سَلَـٰمًا ﴿٢٦﴾ ﴿ ٢٦ ﴾

ތަރުޖަމާ

އެހެނެއްކަމަކު (އެއުރެންނަށް އިވޭނީ) ސަލާމްހުށްޓޭ، ސަލާމްހުށްޓޭ، ބުނެވޭ އަޑެވެ. (26)

ތަފްސީރު

ނޯޓް

وَظِلٍّ مَّمْدُودٍ ﴿٣٠﴾ ﴿ ٣٠ ﴾

ތަރުޖަމާ

އަދި ފެތުރިގެންވާ ހިޔަލުގައެވެ. (30)

ތަފްސީރު

އަދި އުނިވުމެއް، ފިލައިގެން ދިއުމެއް ނުވާ، ފެތުރިގެންވާ ހިޔަލުގައެވެ. މުޅި ސުވަރުގެއަކީ ހިޔާ ކަމަށްވެފައި، އެތަނުގައި އިރު ނުހުންނާނެތީއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. ﴿لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًا وَلَا زَمْهَرِيرًا﴾ މާނައީ ހޫނުކަމެއް އަދި ފިނިކަމެއްވެސް ނުދެކޭނެއެވެ. عن أبي أُمَامَةَ، قال: ......... أَقْبَل أَعَرابِيٌّ يَومًا، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، لَقَدْ ذَكَر اللهُ - عَزَّ وَجَلَّ - فِي الْقُرْآنِ شَجَرةً مُؤْذِيَةً، وَمَا كُنْتُ أَرَى أَنَّ فِي الْجَنَّةِ شَجَرَةً تُؤْذِي صَاحِبَهَا، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ - صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ -: وَمَا هِيَ؟ قَالَ: السِّدْرُ، فَإِنَّ لَها شَوْكًا، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ - صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ -: يَقُولُ اللهُ - عَزَّ وَجَلَّ -: ﴿فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ﴾، يَخْضِدُ اللهُ شَوْكَهُ، فَيَجْعَلُ مَكان شَوْكِه ثَمَرًا، إنها تَنْبُتُ، ثُم انْفَتَق الثَّمَرُ مِنْهَا عَن اثْنَينِ وَسَبْعِينَ لَوْنًا مِن طَعَامِ، مَا مِنْهَا لَونٌ يُشْبِهُ الآخَرَ . (كتاب البعث والنشور للبيهقي، باب ما جاء في أنهار الجنة، وأشجارها، وثمارها، وظلالها) (އަބޫއުމާމާގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޢުރާބީއަކު ރަސޫލުﷲ ﷺ ގެ އަރިހަށް އައިސް ދެންނެވިއެވެ. ގެއްލުންދެނިވި ގަހެއްގެ ވާހަކަ ޤުރްއާނުގައި ވެއެވެ. އަދި އެ ބޭނުންކުރާ މީހާއަށް ގެއްލުން ލިބޭ ގަހެއް ސުވަރުގޭގައި ހުންނާނެކަމަށް އަހުރެން ނުދެކެމެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ކޮން ގަހެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ދެންނިވިއެވެ. ކުންނާރު ގަހެވެ. އޭގައި ކަށި ހުރެއެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. މާތް ﷲ ﴿فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ﴾ ވަޙީނުކުރައްވާ ހެއްޔެވެ؟ އެކަލާނގެ އެގަހުގެ ކަށި ކަޑުއްވާފައި ކަށި ހުރި ތަނުގައި މޭވާއެއް ލެއްވިއެވެ. ދެން އެގަހުގެ މޭވާއިން ހަތްދިހަ ކުލައިގެ ކާނާ ނުކުމެއެވެ. އޭގެ އެއް ކުލަ އަނެއް ކުލަޔާ އެއްގޮތް ނުވެއެވެ.) (އަލްބައިހަޤީގެ ކިތާބުލް ބަޢުޘި ވައްނުޝޫރި، ޙަދީޘު: 844)

ނޯޓް

عُرُبًا أَتْرَابًا ﴿٣٧﴾ ﴿ ٣٧ ﴾

ތަރުޖަމާ

ފިރިންދެކެ ލޯބިވާ، އެއްފުރާގެ ބަޔަކު ކަމުގައެވެ. (37)

ތަފްސީރު

عُرُب އަކީ عَرُوب ގެ ޖަމްޢެވެ. އެއީ ފިރިމީހާ އޭނާދެކެ ލޯބިވާ، އަދި އޭނާ ފިރިމީހާދެކެ ލޯބިވާ، އޭނާގެ އޯގާތެރިކަމުގައި ފިރިމީހާ ބަނދެލާ އަނބިމީހާއެވެ. މި ލަފުޒުގެ މާނަ ބަޔާންކުރައްވަމުން އަލްބުޚާރީ ވިދާޅުވިއެވެ. عَرُوب އަކީ صبور ގެ ވަޒަނަށް އައިސްފައިވާ ލަފުޒެކެވެ. މައްކާގެ އަލުވެރިން ކިޔަނީ العِربة އެވެ. މަދީނާގެ އަހުލުވެރިން ކިޔަނީ الغَنِجة އެވެ. އަދި ޢިރާޤުގެ އަހުލުވެރިން ކިޔަނީ الشَّكِلة އެވެ. (صحيح البخاري، كتاب بدء الخلق، باب جاء في صفة الجنة وأنها مخلوقة) މާނައަކީ އޭނާގެ ރީތިކަމާއި އޯގާތެރިކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާދެކެ ފިރިމީހާ ލޯބިވާ މީހާއެވެ. ﴿أَتْرَابًا﴾ އަކީ އެއްފުރާވަރުގެ އަންހެނުންނެވެ. ތެއްތިރީސް އަހަރުގެ މީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން ސުވަރުގޭގައި މުސްކުޅިއެއް ނުހުންނާނެއެވެ. ފިރިންވެސް އެފަދައެވެ. އެބައިމީހުންގެ ތެރޭގައިވެސް މުސްކުޅިއަކު ނުވާނެއެވެ. عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ: أَتَتْ عَجُوزٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يُدْخِلَنِي الْجَنَّةَ ، فَقَالَ : " يَا أُمَّ فُلانٍ، إِنَّ الْجَنَّةَ لا تَدْخُلُهَا عَجُوزٌ"، قَالَ : فَوَلَّتْ تَبْكِي، فَقَالَ : "أَخْبِرُوهَا أَنَّهَا لا تَدْخُلُهَا وَهِيَ عَجُوزٌ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ : ﴿إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً *فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا*عُرُبًا أَتْرَابًا﴾ (سورة الواقعة آية 35-37 ) (الشمائل المحمدية للترمذي، بَابُ مَا جَاءَ فِي صِفَةِ مِزَاحِ رَسُولِ اللَّهِ ...) (އަލްޙަސަނު އަލްބަޞްރީގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ”މުސްކުޅި އަންހެނަކު ރަސޫﷲ ﷺ ގެ އަރިއަށް އައިސް ދެންނެވިއެވެ. ތިމަން ސުވަރުގެ ވައްދަވާތޯ މާތް ﷲ އަށް ދުޢާކޮށްދެއްވާށެވެ، ދެން (އޭނާ އާއި ސަމާސާކުރައްވަމުން) ރަސޫލުﷲ ﷺ ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ، އޭ މިވެނި މީހާއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މުސްކުޅިއަކު ސުވަރުގެއަށް ނުވަންނާނެއެވެ. ދެން އޭނާ ރޮމުން ހިނގައްޖެއެވެ. އެހިނދު ރަސޫލުﷲ ﷺ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްހާބުބޭކަލުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ގާތު ބުނާށެވެ. މުސްކުޅިއެއްގެ ގޮތައި ހުރެ އޭނާ ސުވަރުގެ ނުވަންނާނެއެވެ. ފަހެ މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ ﴿إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً *فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا*عُرُبًا أَتْرَابًا﴾ (އައްތިރްމިޛީގެ އައްޝަމާއިލު އަލްމުޙައްމަދިއްޔާ، ޙަދީޘު: 233) عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلمَّ ‏:‏ ﴿إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً﴾ قَالَ: ‏"‏إِنَّ مِنَ الْمُنْشَآتِ اللاَّئِي كُنَّ فِي الدُّنْيَا عَجَائِزَ عُمْشًا رُمْصًا‏"‏.‏ (جامع الترمذي، كتاب تفسير القرآن عن رسول الله صلى الله عليه وسلم) (އަނަސު رضى الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ﷺ ﴿إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً﴾ މި އާޔަތާ ބެހޭގޮތުން ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. ”މާތް ﷲ އާ އުފެއްދެވުމަކުން އުފައްދަވާ އަންހެނުންގެ ތެރޭގައި ދުނިޔޭގައި މުސްކުޅިވެ، ލޯ އަނދިރި ވެ، ލޮލަށް ބަލިޖެހިފައި ތިބި އަންހެެނުން ވެއެވެ.“) (ޖާމިޢުއްތިރްމިޛީ، ހަދީޘު: 3296) ﴿لِّأَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ﴾ އެކަލާނގެ އެކަނބަލުން ރީތި އަންހެނުންގެ ގޮތުގައި ހެއްދެވީ ކަނާތްފަރާތުގެ މީހުންނަށްޓަކައެވެ. އެބައިމީހުން އެކަނބަލުންގެ ކިބައިން އުފާލިބިގަތުމަށެވެ.

ނޯޓް

لِّأَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ ﴿٣٨﴾ ﴿ ٣٨ ﴾

ތަރުޖަމާ

ކަނާތްފަރާތުގެ މީހުންނަށްޓަކައެވެ. (38)

ތަފްސީރު

ނޯޓް

ثُلَّةٌ مِّنَ الْأَوَّلِينَ ‎ ﴿٣٩﴾ ﴿ ٣٩ ﴾

ތަރުޖަމާ

އިސްވެދިޔަ މީހުންގެ ތެރެއިން (އެބަހީ: އިސްވެދިޔަ އުއްމަތްތަކުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން) ގިނަބަޔެކެވެ. (39)

ތަފްސީރު

އެބައިމީހުންނީ އިސްވެދިޔަ މީހުންގެ ތެރެއިން، އެބަހީ ކުރީގެ އުއްމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ބައެކެވެ. އަދި ފަހުގެ މީހުން، އެބަހީ މުޙައްމަދު ﷺ ގެ އުއްމަތުގެ ތެރެއިން ގިނަ ބައެކެވެ. ފަހެ، ކަނާތްފަރާތުގެ މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ އިސްވެދިޔަ އުއްމަތްތަކާއި ފަހުން އަންނާނެ އުއްމަތްތަކުގެ ގިނަ މީހުންނެވެ. އެއީ ސުވަރުގޭގެ ޢާއްމު އަހުލުވެރިންނެވެ، ޙަދީޘުގައި އައިސްފައި ވެއެވެ. عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "أَهْلُ الْجَنَّةِ عِشْرُونَ وَمِائَةُ صَفٍّ ثَمَانُونَ مِنْهَا مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ وَأَرْبَعُونَ مِنْ سَائِرِ الأُمَمِ"‏ (جامع الترمذي، كتاب صفة الجنة عن رسول الله صلى الله عليه وسلم) (އިބްނު ބުރައިދާ އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ﷺ ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. ”ހަމަކަށަވަރުން ސުވަރުގޭގައި ސަތޭކަ ވިހި ސަފު ވެއެވެ. އޭގެތެރެއިން އަށްޑިހަ ސަފަކީ މި އުއްމަތުގެ މީހުންނެވެ. އަނެއް ސާޅީސް ސަފަކީ އެހެން ހުރިހާ އުއްމަތެއްގެ މީހުންނެވެ.“) (އައްތިރްމިޛީ، ޙަދީޘު: 2546) އަދި ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީގައި އައިސްފައި ވެއެވެ. عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي قُبَّةٍ فَقَالَ: "...... إِنِّي لأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ......" (صحيح البخاري، كتاب الرقاق، كتاب كيف الحشر) (ޢަބްދުﷲ ގެ އަރިހުން ޢަމްރު ބްނު މައިމޫން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ތިމަންބޭކަލުން ނަބިއްޔާ ﷺ އާއެކު ފޭލިގެއެއްގައި ތިއްބެވީމެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. ”.......ތިޔަބައިމީހުންނީ ސުވަރުގޭގެ އަހުލުވެރިންގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ކަމުގައި ވާނޭ ކަމަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު އުއްމީދުކުރައްވަމެވެ......) (ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ، ޙަދީޘު: 6528) ދެން މިއަންނަނީ ތިންވަނަ ބާވަތުގެ މީހުންގެ ވާހަކައެވެ. އެއީ ވާތްފަރާތުގެ މީހުންކަމުގައިވާ އަބާއްޖަވެރިންނެވެ. އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވަނީ

ނޯޓް

‏ وَثُلَّةٌ مِّنَ الْآخِرِينَ ‎ ﴿٤٠﴾ ﴿ ٤٠ ﴾

ތަރުޖަމާ

އަދި ފަހުގެ މީހުންގެ ތެރެއިންވެސް (އެބަހީ: މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާގެ އުއްމަތުގެ މީހުންގެ ތެރެއިންވެސް) ގިނަބަޔެކެވެ. (40)

ތަފްސީރު

ނޯޓް

فَشَـٰرِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْحَمِيمِ ﴿٥٤﴾ ﴿ ٥٤ ﴾

ތަރުޖަމާ

ފަހެ، އޭގަމައްޗަށް ކެކިކެކިހުންނަ ހޫނުފެން ބޯނޭމެއެވެ. (54)

ތަފްސީރު

ދެން އެއަށްފަހު، ތިޔަބައިމީހުން ކަރު ހިއްކާފައިވާވަރު ބޮޑުކަމުން، ފެންބޮވައިގެންފައިވާ ޖަމަލުތަކެއް ފެންބޯ ފަދައިން ހޫނުކަން ގަދަވެގެންވާ ހޫނެފެނުން ތިޔަބައިމީހުން ފެންބޯނެއެވެ. އިބްނު ޢައްބާސް رضي الله عنهما ވިދާޅުވިއެވެ. "ٱلْهِيم އަކީ ޖެހިފައިވާ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ކިތަންމެ ވަރަކަށް ފެން ބުޔަސް އަލާނުކެނޑޭ ޖަމަލެވެ." (ތަފްސީރުލް ޤުރްޠުބީ، ސޫރަތުލް ވާޤިޢާ، އާޔަތް؛ 55) ތަފްސީރު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވިއެވެ. ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިން ޒައްޤޫމު ކާން މަޖުބޫރުވާ ވަރަށް އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ބަނޑުހައިހޫނުކަން ވެރިކުރައްވާނެއެވެ. އަދި ގޮހޮރު ބުރިބުރިކޮށްލާ، ކެކިކެކި ހުންނަ ފެން ބޯން މަޖުބޫރުވާ ވަރަށް އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ކަރުހިއްކުން ވެރިކުރައްވާނެއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ﴿وَسُقُوا۟ مَآءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَآءَهُمْ﴾ (އަދި ކެކިކެކިހުރި ހޫނުފެނުގެ ބުއިން އެއުރެންނަށް ބޯންދެއްވުމުން، އެއުރެންގެ ގޮހޮރުތައް ބުރިބުރިވެގެންދާނެއެވެ.) ދެން، ބައްޔެއް ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ކިތަންމެ ގިނައިން ފެން ބުޔަސް އަލާނުކެނޑޭ ޖަމަލުތަކެއް ފަދައިން އެބައިމީހުން ފެން ބޯނެއެވެ.

ނޯޓް

فَشَـٰرِبُونَ شُرْبَ ٱلْهِيمِ ﴿٥٥﴾ ﴿ ٥٥ ﴾

ތަރުޖަމާ

ފަހެ، ފެންބޮވައިގެންފައިވާ ޖަމަލުތައް ފެންބޯފަދައިންނެވެ. (55)

ތަފްސީރު

ނޯޓް

وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُكَذِّبِينَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٩٢﴾ ﴿ ٩٢ ﴾

ތަރުޖަމާ

އަދި ދޮގުކޮށް، މަގުފުރެދޭ މީހުންގެ ތެރެއިން އެމީހަކުވާނަމަ، ދަންނާށެވެ! (92)

ތަފްސީރު

ފަހެ، އޭނާ ވަނީ ރަޙްމާނުވަންތަ ރަސްކަލާނގެ އާޔަތްތައް ދޮގުކޮށް، ހިދާޔަތުގެ މަގުން އެއްކިބާވެ މަގުފުރެދުނު އަބާއްޖަވެރިންގެ ތެރެއިން ނަމަ ދަންނާށެވެ. ﴿فَنُزُلٌ مِّنْ حَمِيمٍ﴾ نُزُل އަކީ މެހުމާންދާރީއަދާކޮށް މާތްކޮށް ހިތުމެވެ. މާނައީ އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުގައި އޭނާއަށްވާ މެހްމާންދާރީ އަކީ حَمِيم އެވެ. އެބަހީ ބަނޑުތައް ވިރުވާލައި ގޮހޮރު ކުދިކުދިކޮށްލާ، ކެކިކެކި ހުންނަ ހޫނު ފެނެވެ. ﴿وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ﴾ އަދި ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން އަންދައިލުމެވެ. އެއަލިފާނުން އޭނާ ފިހެ، އެންދޭނެއެވެ. ޢަރަބި ބަހުގައި نُزُل އަކި މެހުމާނަށް މާތްކޮށް ހިތުމުގެ ކުރިން ފުރަތަމަ ދެވޭ އެއްޗެވެ. ކެކިކެކިހުރި ފެނަށް نُزُل އޭ ވަޙީކުރެއްވުމަކީ މަލާމާތެކެވެ. ފަހެ، އެ ފާފަވެރިޔާގެ މެހްމާންދާރީއަކީ ކެކިކެކިހުރި ފެން ބޯން ދިނުމާއި، ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން އަންދައިލުން ކަމުގައި ވަނީނަމަ އެއީ ކޮންފަދަ މެހުމާންދާރީއެއް ހެއްޔެވެ؟ އަދި ކޮންފަދަ މާތްކޮށް ހިތުމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެހެނެއްކަމަކު އެއީ، އަހަރެމެން ބުނި ފަދައިން، މަލާމާތުގެ އުސްލޫބެވެ. ޝާޢިރު ބުނެފައިވާ ފަދައިންނެވެ. "تَحِيَّةُ بَيْنِهِمْ ضَرْبٌ وَجِيعٌ" (އެބައިމީހުން އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ކުރާ ސަލާމަކީ ތަދުވާ ވަރަށް ޖެހުމެވެ.) އެކަލާނގެ ސޫރަތް ނިންމަވާލައްވާފައިވަނީ މި ފުރިހަމަ ނިންމަވާލެއްވުމުންނެވެ. އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވަނީ

ނޯޓް

فَنُزُلٌ مِّنْ حَمِيمٍ ﴿٩٣﴾ ﴿ ٩٣ ﴾

ތަރުޖަމާ

ފަހެ، އެމީހަކަށްހުރީ، ކެކިކެކިހުންނަ ހޫނުފެނުގެ މެހުމާންދާރީއެކެވެ. (93)

ތަފްސީރު

ނޯޓް

وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ ﴿٩٤﴾ ﴿ ٩٤ ﴾

ތަރުޖަމާ

އަދި ނަރަކަޔަށް ވެއްދެވުމެކެވެ. (94)

ތަފްސީރު

ނޯޓް